Hemen zaude: Hasiera Albisteak poema eta musika kontrabandistak

poema eta musika kontrabandistak

2017/10/19

Galdemoduen Trilogian, hirugarren lan honetan, nolabait hastapenetara itzuli da Mugaldekoak. Alde batetik, jatorrizko hirukote formatua berreskuratu du —Begiak lekuko-n Mattin Sorzabalbere baxu jolea batu zen taldera—, baina inoiz baino laguntza handiagoa izan du grabazio estudioan. Oinarri erritmikoa osatzeko Xavi Perez ‘Bull’ baxu jolea (Inadaptats taldeko kidea) eta Ander Barrenetxea bateria jolea (Morau eta Agotak, Juan Mari Beltran) izan ditu lagun, eta hainbat kolaboratzailek kolorea eman diete abestiei: Morau, Petti eta Idoia Gillenea ahotsetan aritu dira, Kotte Berrueta akordeoiarekin, Begoña Rudi pianoan... 

 

“Duela hamalau urte elkarrekin gertatu ginen mugaldean, Berako aduana zaharrean. Zimurtu zaigu pixka bat larruaren jantzia geroztik, eta buruko ilea bakandu. Nolanahi ere, musika eta literatura senidetzeko gogoak bildu gaitu berriz. Hirugarrenez”. Taldeak berak gogora dakarkigu, diskoa entzuten hasi orduko, noiz, non eta zertarako elkartu ziren Edu Zelaieta idazlea eta Beñardo Goietxe eta Raul Garcia musikariak mende honen hasieran. Zelaietak berak argitaratutako Mugaldekoak (Susa, 2004) poema liburua abiapuntu gisa harturik, poesia eta sustraidun musika (folka, countrya, bluesa, rocka...) uztartzeko proiektua jarri zuten martxan, eta asmo horrek gidatu du taldearen jarduna gaur arte. Galdemoduen trilogia hirugarren diskoa beste urrats bat da norabide horretan.

 

Gehienbat akustikoa eta folk ildokoa zen lan soil eta biluzi baten ostean —Biziago sentitzeak dakarren muga inguruan (Gaztelupeko Hotsak, 2006)—, nazioarteko herri kantutegia euskarara eta begirada propioarekin moldatzeko gaitasuna erakutsi zuen taldeak Begiak lekuko bigarren diskoan (Gaztelupeko Hotsak, 2012), zeinean besteak beste Vashty Bunyan, Leonard Cohen, Bob Dylan, Jose Afonso edota Conjunto Bernalen kantuak egokitu zituzten modu guztiz sinesgarri eta koherentean.

 

Hirugarren lan honetan, nolabait hastapenetara itzuli da Mugaldekoak. Alde batetik, jatorrizko hirukote formatua berreskuratu du —Begiak lekuko-n Mattin Sorzabalbere baxu jolea batu zen taldera—, baina inoiz baino laguntza handiagoa izan du grabazio estudioan. Oinarri erritmikoa osatzeko Xavi Perez ‘Bull’ baxu jolea (Inadaptats taldeko kidea) eta Ander Barrenetxea bateria jolea (Morau eta Agotak, Juan Mari Beltran) izan ditu lagun, eta hainbat kolaboratzailek kolorea eman diete abestiei: Morau, Petti eta Idoia Gillenea ahotsetan aritu dira, Kotte Berrueta akordeoiarekin, Begoña Rudi pianoan...

 

Kontzeptu aldetik ere Galdemoduen trilogia gertuago dago lehen diskotik bigarrenetik baino, bertsioak baztertu eta konposizio propietara itzuli baita taldea. Wislawa Szymborskaren poema bat salbu —aurreko bi diskoetan ere agertu zen poeta poloniarra—, Edu Zelaietak sortutakoak dira testu denak. Ildo kritiko, sozial eta aldarrikatzailea nagusitzen da letretan —badago umore eta plazererako tarterik ere—, kultur aniztasuna, nekazal munduaren gainbehera, ustezko herrialde aurreratuen ohitura atzerakoiak, gizartearen zurikeria, xenofobia edota emakume langilearen aitortza bezalako gaiei erreparatzen baitie Beran finkatutako poeta gasteiztarrak.

Doinu gehienak berriz, Raul Garcia multiinstrumentistak eta Beñardo Goietxe abeslari bikainak sortu dituzte, eta sustraidun musikaren inbentario moduko bat osatu dutela esan liteke, taldearen hastapenetatik Mugaldekoekin erabat identifikagarria den folk-rock ildoari (Bizitzeko inbentarioa, Etsaia) beste hainbat giro gehitu baitizkiote. Bertan aurkitu daitezke Tom Waitsen giro uherrak (Hurrup!), Pascal Comeladeren jostailuzko bihurrikeriak (Nire balentriak ez bezala), folk ingelesa (Bi kopa), rockabilly peto-petoa (Onddo bila), tex mex baladak (Orabideko errekako balada), Mississippiko bluesa (Emazteki langilea) edota mugaldeko atmosferadun spoken word-a (Astro-H).

 

Gai eta estilo aniztasun horrekin batera, nabarmena da konposizioak borobilagoak direla eta taldeak arreta eta zaintza berezia jarri duela moldaketetan. Horrek guztiak egiten du Galdemoduen trilogia izatea Mugaldekoen orain arteko lanik sendoena.